netstat vs ss ใช้อะไรดีกว่ากัน

คำถามนี้เป็นคำถามคลาสสิกของสาย SysAdmin / Network / DevOps และเป็นเรื่องที่ควรรู้มาก โดยเฉพาะในยุค Linux รีลิสใหม่ เช่น Rocky Linux, AlmaLinux, Ubuntu, Debian รุ่นใหม่ ๆ

---

ในอดีต netstat คือเครื่องมือหลักสำหรับตรวจสอบสถานะเครือข่าย

แต่ปัจจุบัน Linux ได้พัฒนาเครื่องมือใหม่คือ ss ซึ่งถูกออกแบบมาให้ เร็วกว่า แม่นกว่า และรองรับระบบขนาดใหญ่ มากกว่า

คำถามไม่ใช่แค่ว่า ใช้ได้ไหม

แต่คือ ควรใช้ตัวไหนในงานจริง

---

รู้จัก netstat

netstat คืออะไร

• เครื่องมือดั้งเดิมจากชุด net-tools

• ใช้มานานหลายสิบปี

• คุ้นเคย ใช้ง่าย อ่านผลลัพธ์ไม่ซับซ้อน

ตัวอย่างคำสั่งที่ใช้บ่อย

ใช้ดู

• TCP / UDP

• Port ที่เปิดอยู่

• Process ที่ใช้งานพอร์ต

ข้อดี

• เรียนรู้ง่าย

• เหมาะกับผู้เริ่มต้น

• ยังพบในระบบเก่า

ข้อจำกัด

• เลิกพัฒนาแล้ว (Deprecated)

• ช้าลงมากเมื่อ server มี connection จำนวนมาก

• ต้องติดตั้งแพ็กเกจเพิ่มใน Linux รุ่นใหม่

---

รู้จัก ss (Socket Statistics)

ss คืออะไร

• เครื่องมือรุ่นใหม่จากชุด iproute2

• ออกแบบมาแทน netstat โดยตรง

• อ่านข้อมูลจาก kernel โดยตรง

ตัวอย่างคำสั่งที่เทียบเท่า netstat

จุดเด่น

•  เร็วกว่าอย่างชัดเจน

• รองรับ server ที่มี connection จำนวนมาก (Production)

• เป็น มาตรฐานที่ Linux แนะนำ

• มี filter ขั้นสูง

ตัวอย่างการใช้งานเชิงลึก

ดูเฉพาะพอร์ต 80

ดู TCP ที่เชื่อมต่ออยู่

---

เปรียบเทียบแบบชัดเจน

---

คำแนะนำเชิงปฏิบัติ (Hands-on)

กรณีใช้งานจริง

• ✅ Server จริง / Production / Cloud / IoT / Node-RED / MQTT
  
  → ใช้ ss

• ✅ การเรียนรู้พื้นฐาน / อธิบายแนวคิดเบื้องต้น
  
  → เริ่มจาก netstat ได้

• ✅ SysAdmin ยุคใหม่
  
  → ควรใช้ ss เป็นหลัก และรู้จัก netstat ไว้เทียบ

แนวคิดสำคัญ:

รู้ netstat เพื่อเข้าใจอดีต

ใช้ ss เพื่อทำงานในปัจจุบัน

---

สรุป

• netstat → ดีสำหรับการเรียนรู้พื้นฐาน แต่ไม่ควรใช้เป็นหลัก

• ss → เครื่องมือมาตรฐานของ Linux ยุคใหม่ เร็ว เสถียร และเหมาะกับงานจริง

• หากต้องเลือก ตัวเดียว สำหรับอนาคต → ss คือคำตอบ