ในระบบ Linux Server โดยเฉพาะดิสทริบิวชันสาย Enterprise เช่น Rocky Linux หนึ่งในหัวใจของการรักษาความปลอดภัยคือ Firewall ซึ่งทำหน้าที่ควบคุมการเข้า-ออกของ Network Traffic

ในอดีตผู้ดูแลระบบนิยมใช้ iptables เป็นหลัก แต่ในระบบ Linux รุ่นใหม่ เช่น Rocky Linux, RHEL และ CentOS Stream ได้เปลี่ยนมาใช้ firewalld เป็นค่าเริ่มต้น ขณะเดียวกันระบบป้องกันอีกชั้นหนึ่งที่สำคัญคือ SELinux ซึ่งทำงานในระดับ Operating System Security Policy ดังนั้นโครงสร้างความปลอดภัยของ Linux Server จะมีหลาย Layer เช่น

Application

       ↓

SELinux Policy

       ↓

Firewall (firewalld / iptables)

       ↓

Network Stack

บทความนี้จะอธิบายความแตกต่างระหว่าง firewalld vs iptables และบทบาทของทั้งสองเมื่อทำงานร่วมกับ SELinux

1. iptables คืออะไร

iptables คือเครื่องมือ Firewall แบบดั้งเดิมของ Linux ที่ทำงานผ่าน Netfilter framework ภายใน Kernel

iptables ทำงานโดยการสร้าง Rules เพื่อกำหนดว่าควรทำอย่างไรกับ Packet ที่เข้ามา เช่น

ACCEPT → อนุญาต
DROP → ปฏิเสธ
REJECT → ปฏิเสธพร้อมตอบกลับ

โครงสร้างหลักของ iptables

iptables ใช้ระบบ Table และ Chain

Tables

├── filter
├── nat
└── mangle

Chains
├── INPUT
├── OUTPUT
└── FORWARD

ตัวอย่างคำสั่ง

iptables -A INPUT -p tcp –dport 22 -j ACCEPT

ความหมาย

อนุญาต TCP port 22 (SSH)

จุดเด่นของ iptables

ควบคุมได้ละเอียดระดับ packet
ใช้ได้กับระบบ Linux เกือบทุกตัว
เหมาะกับ automation และ scripting

ข้อจำกัด

คำสั่งซับซ้อน
การเปลี่ยน rule อาจต้อง reload firewall
จัดการยากเมื่อ rule จำนวนมาก

2. firewalld คืออะไร

firewalld คือ Firewall Management Tool รุ่นใหม่ที่พัฒนาเพื่อให้ใช้งานง่ายขึ้น

ใน Rocky Linux และ RHEL จะใช้ firewalld เป็นค่า default

จุดสำคัญคือ

firewalld = frontend

iptables / nftables = backend

กล่าวคือ firewalld เป็น ตัวจัดการ rule ไม่ได้เป็น firewall engine โดยตรง

แนวคิดหลักของ firewalld : Zones

firewalld ใช้แนวคิด Zone-based firewall

ตัวอย่าง zone

Zone	ความหมาย
public	เครือข่ายทั่วไป
home	เครือข่ายในบ้าน
work	เครือข่ายองค์กร
trusted	เครือข่ายที่เชื่อถือ

ตัวอย่างคำสั่งเปิด port

firewall-cmd –add-port=80/tcp –permanent

firewall-cmd –reload

หรือเปิด service

firewall-cmd –add-service=http –permanent

3. เปรียบเทียบ firewalld vs iptables

Feature	firewalld	iptables
Interface	ใช้งานง่าย	command line ล้วน
Configuration	zone-based	rule-based
Reload	เปลี่ยนค่าแบบ runtime ได้	ต้อง reload
Management	เหมาะกับระบบใหม่	ใช้ในระบบ legacy
Complexity	ง่ายกว่า	ซับซ้อนกว่า
Default ใน Rocky Linux	✔ ใช้	✖ ไม่ใช้เป็น default

สรุปง่าย ๆ

iptables = low level firewall

firewalld = firewall manager

4. firewalld และ iptables ทำงานร่วมกันอย่างไร

ใน Rocky Linux รุ่นใหม่

firewalld

↓

nftables / iptables backend

↓

Linux Kernel Netfilter

กล่าวคือ

firewalld จะ translate rule ให้ kernel firewall

ดังนั้นแม้ใช้ firewalld จริง ๆ ก็ยังมี iptables / nftables อยู่เบื้องหลัง

5. Firewall กับ SELinux ทำงานคนละ Layer

ผู้ดูแลระบบ Linux มักสับสนระหว่าง Firewall และ SELinux

จริง ๆ แล้วทำงานคนละหน้าที่

ระบบ	หน้าที่
Firewall	ควบคุม Network Traffic
SELinux	ควบคุม Process Permission

ตัวอย่างสถานการณ์จริง

สมมุติว่าเปิด port 80 แล้ว

firewall-cmd –add-service=http

แต่เว็บยังเข้าไม่ได้

สาเหตุอาจเป็น

SELinux block httpd

ตัวอย่าง error

SELinux is preventing httpd from binding to port

แก้โดย

semanage port -a -t http_port_t -p tcp 8080

ดังนั้น

Firewall → เปิด port

SELinux → อนุญาต process ใช้งาน port

6. Security Stack ของ Rocky Linux

เมื่อรวมทุก layer แล้ว

Internet

↓

Firewall (firewalld)

↓

Kernel Network Stack

↓

SELinux Policy

↓

Application (Apache / Nginx / SSH)

นั่นหมายความว่า

แม้ firewall เปิด port แล้ว

SELinux ก็ยังสามารถ block process ได้

ซึ่งเป็นแนวคิด Defense in Depth

สรุป

iptables คือ firewall engine แบบดั้งเดิมของ Linux
firewalld คือเครื่องมือจัดการ firewall ที่ใช้งานง่ายกว่า
Rocky Linux ใช้ firewalld เป็นค่าเริ่มต้น
firewalld ทำงานบน backend เช่น iptables หรือ nftables
SELinux เป็น security layer อีกระดับหนึ่ง ที่ควบคุม process และ resource

ดังนั้นในระบบ Linux Server สมัยใหม่

Firewall + SELinux

จะทำงานร่วมกันเพื่อสร้าง ระบบป้องกันหลายชั้น (Defense in Depth) ทำให้เซิร์ฟเวอร์ปลอดภัยมากขึ้น

—
Write by SysAdmin Knowledge
https://www.sysadmin.in.th
March 26, 2026