การใช้ SSH Key แทนรหัสผ่านบน PuTTY

ในการดูแลระบบเซิร์ฟเวอร์ ไม่ว่าจะเป็น Linux Server, Cloud VM หรือ IoT Gateway ความปลอดภัยในการเข้าถึงระบบถือเป็นหัวใจสำคัญ การใช้รหัสผ่าน (Password Authentication) แม้จะสะดวก แต่มีความเสี่ยงต่อการถูกเดา (Brute Force) หรือรั่วไหลได้ง่าย แนวปฏิบัติที่ผู้ดูแลระบบมืออาชีพเลือกใช้คือ SSH Key Authentication ซึ่งมีความปลอดภัยสูงกว่าอย่างมีนัยสำคัญ

บทความนี้จะอธิบาย การใช้งาน SSH Key แทนรหัสผ่านบน PuTTY อย่างเป็นขั้นตอน เหมาะสำหรับทั้งผู้เริ่มต้นและผู้ดูแลระบบที่ต้องการยกระดับความปลอดภัยของเซิร์ฟเวอร์

SSH Key คืออะไร และทำไมจึงควรใช้

SSH Key คือกลไกยืนยันตัวตนด้วย กุญแจคู่ (Key Pair) ประกอบด้วย

Private Key – เก็บไว้ที่เครื่องผู้ใช้งาน (เช่น Windows) ห้ามให้ผู้อื่นรู้ Private Key
Public Key – นำไปวางไว้บนเซิร์ฟเวอร์ เป็น Key ที่เราต้องการเชื่อมต่อโดยไม่ต้องใช้ Password

ข้อดีของ SSH Key

ปลอดภัยกว่ารหัสผ่านหลายเท่า
ลดความเสี่ยงจาก Brute Force Attack
เหมาะกับ Server Production และระบบอัตโนมัติ
ทำงานร่วมกับ Hardening เช่น Disable Password Login ได้อย่างสมบูรณ์

ขั้นตอนที่ 1: สร้าง SSH Key ด้วย PuTTYgen

PuTTY บน Windows จะใช้เครื่องมือ PuTTYgen สำหรับสร้างกุญแจ สามารถดาวน์โหลด PuTTYgen ได้ที่ https://www.puttygen.com

เปิดโปรแกรม PuTTYgen หรือเรียกใช้งานทาง Start (Start > พิมพ์ puttygen)

2. เลือกชนิดกุญแจ

- แนะนำ: RSA (2048 หรือ 4096 bits)

3. คลิก Generate แล้วขยับเมาส์จนกว่าจะเสร็จ

4. ตั้งค่า Key passphrase (เพื่อล็อกไฟล์กุญแจอีกชั้นหนึ่ง)

5. บันทึกไฟล์ คลิก Save private key

- Private Key → .ppk (เก็บไว้ที่เครื่องอย่างปลอดภัย)
- คัดลอก Public Key (ข้อความยาวในช่องบน)

Note.
Passphrase คือด่านความปลอดภัยชั้นที่สอง หากไฟล์ .ppk หลุด ก็ยังไม่สามารถใช้งานได้ทันที

ขั้นตอนที่ 2: นำ Public Key ไปติดตั้งบนเซิร์ฟเวอร์

1. ล็อกอินเข้าเซิร์ฟเวอร์ด้วยรหัสผ่านปกติก่อน
2. ใช้คำสั่งสร้างโฟลเดอร์ .ssh (ถ้ายังไม่มี)

วาง Key ลงไปในไฟล์ (ต้องเป็นบรรทัดเดียวขึ้นต้นด้วย ssh-ed25519 หรือ ssh-rsa)
วาง Public Key 1 บรรทัดต่อ 1 key

3. บันทึกไฟล์และตั้งค่า Permission

ขั้นตอนที่ 3: ตั้งค่า PuTTY ให้ใช้ SSH Key

1. เปิด PuTTY

2. เมนู Connection → SSH → Auth → Credentials

3. ในช่อง Private key file for authentication ให้กด Browse…

3. เลือกไฟล์ Private Key (.ppk) ที่คุณบันทึกไว้ในขั้นตอนแรก

4. ไปที่ Connection > Data แล้วใส่ชื่อ Username ในช่อง Auto-login username เพื่อจะได้ไม่ต้องพิมพ์ชื่อ User ตอนล็อกอิน

5. กลับไปที่หน้า Session ใส่ IP Address ของเซิร์ฟเวอร์ และ Save ชื่อโปรไฟล์ไว้

เมื่อเชื่อมต่อ ระบบจะถาม Passphrase แทนรหัสผ่าน

ขั้นตอนที่ 4: ทดสอบการใช้งาน

1. เลือก Session ที่บันทึกไว้แล้วกด Open

2. หากตั้งค่าถูกต้อง เซิร์ฟเวอร์จะไม่ถามรหัสผ่าน (ถ้าคุณตั้ง Passphrase ไว้ในตอนแรก ระบบจะถามรหัสของไฟล์ Key แทน)

3. คุณจะเข้าสู่ระบบได้ทันที

Note:
อย่าทำไฟล์ Private Key (.ppk) หลุดไปให้ผู้อื่น และควรเก็บสำรองไว้ในที่ปลอดภัย เพราะถ้าทำหายและคุณปิดระบบล็อกอินด้วยรหัสผ่านไปแล้ว คุณอาจจะเข้าเซิร์ฟเวอร์ไม่ได้อีกเลย